اطلاعات لازم برای بیماران از «الف» تا «ی» (قسمت دوم)

داروها

برای ارائۀ بهترین مراقبت به شما باید بدانیم چه داروهایی مصرف می‌کنید. لطفاً هنگام شروع دیالیز یا هر زمان که تغییری در داروها ایجاد شد، فهرست به‌روز شده از داروهای‌ خود را به پرستار مسئول خود، تحویل دهید. همچنین، ایدۀ خوبی است که همیشه یک فهرست به‌روز شده از داروهای خود را همراه داشته باشید. ممکن است متوجه شوید که با شروع دیالیز، لازم است مقدار برخی از داروهایی که مدتی است مصرف می‌کنید، تنظیم شود. مصرف منظم داروهای‌تان بسیار مهم است و نگذارید که تمام شوند. لطفاً برای تجدید نسخه‌های‌تان، به پزشک خود اطلاع دهید.

داروهای رایج در دیالیز

• قرص‌های کاهندۀ فشارخون

پُرفشاری‌خون، یک اختلال شایع در افراد مبتلا به بیماری کلیه است. معمولاً ترکیبی از تعادل مایعات و دارو برای حفظ فشارخون در محدودۀ طبیعی، مورد نیاز است. برای اولین جلسۀ همودیالیز، قرص‌های کاهندۀ فشارخون خود را در صبح آن روز، مصرف نکنید، بلکه آنها را با خود بیاورید و ما شما را درمورد بهترین زمان مصرف آنها راهنمایی خواهیم کرد.

• اریتروپویتین

اریتروپویتین، ماده‌ای در بدن انسان است که مغز استخوان را برای تولید گلبول‌های قرمز خون، تحریک می‌کند اما در نارسایی کلیه، میزان این ماده در بدن کم است یا حتی وجود ندارد. این دارو، ممکن است به صورت تزریق زیر پوستی یا از طریق سِت دیالیز به جریان خون، تزریق شود. برخی از بیماران، تزریق اریتروپویتین را خودشان انجام می‌دهند و برخی دیگر، آمپول اریتروپویتین خود را با خود به مرکز دیالیز می‌آورند و پرستار، آن را تزریق می‌کند. تزریق‌ منظم اریتروپویتین، بسیار مهم است.

• داروهای متصل شونده به فسفات

این داروها، داروهایی هستند که به کاهش سطح فسفات در خونِ فرد، کمک می‌کنند و باید همزمان با غذا مصرف شوند. آنها با مخلوط شدن با غذا و چسبیدن به فسفات، عمل می‌کنند، به‌طوری که فسفات نمی‌تواند وارد جریان خون فرد شود.

• آهن

آهن، یک جزء از سلول‌های خونی است و ممکن است لازم باشد تا در حین دیالیز به فرد، آهن داده شود. ممکن است بیمار، قبل از شروع دیالیز، قرص‌های آهن، مصرف کرده باشد. اگر چنین باشد، می‌توان مصرف آنها را متوقف کرد، زیرا تزریق آهن به جریان خون، مؤثرتر است. سطح آهن فرد به‌طور منظم، بررسی خواهد شد و بسته به نتایج، ممکن است در فواصل مختلف، تزریق آهن وریدی تجویز شود.

• داروهای مُدِر

ممکن است برای بیمار، داروهای مُدِر، تجویز شود و اگر فرد، هنوز قادر به ادرار کردن باشد باید مصرف آنها را ادامه دهد. اگر خروجی ادرار فرد، متوقف شد، لازم است که به مرکز دیالیز اطلاع دهد.

• کلسیتریول

کلسیتریول، ممکن است به صورت خوراکی یا تزریق وریدی از طریق دستگاه دیالیز، تجویز شود. این دارو به تعادل سطح کلسیم فرد و کنترل سطح هورمون پاراتیروئید (PTH) کمک می‌کند تا استخوان‌های فرد بیمار، قوی و سالم بمانند.

• داروهای بدون نسخه یا داروهای گیاهی

این دسته از داروها همیشه باید توسط مسئولان واحد دیالیز، بررسی شوند زیرا برخی از آنها ممکن است برای بیماران دیالیزی، مضر باشند. داروهای ضد اسید و قرص‌های سوء‌هاضمه، می‌توانند سطح کلسیم خون بیمار را مختل کنند. اگر بیمار از سوء هاضمه رنج می‌برد، پزشک، یک داروی مناسب را توصیه خواهد کرد. برخی از داروهای معمولی مانند داروهای سرماخوردگی، شربت‌های سرفه و داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی برای بیماران کلیوی، مناسب نیستند.

• تغییر دوز انسولین

ممکن است هنگام شروع دیالیز برای بیماران دیابتی، تغییراتی در دوز انسولین، ایجاد شود. بنابراین باید قند خون خود را به دقت، کنترل کنید. ویزیت‌های منظم با متخصص دیابت خود را از دست ندهید. اگر در صبح، دیالیز می‌شوید، حتماً صبحانه میل کنید.

سلامت عمومی

حتی اگر احساس ناخوشی می‌کنید، باید در جلسات دیالیز خود شرکت کنید. در این صورت، می‌توانید با پزشک مستقر در واحد دیالیز صحبت کنید.

واکسیناسیون

برای حفظ ایمنی، لازم است که همۀ بیماران در برابر هپاتیت بی (B) واکسینه شوند. اگر این کار، قبلاً انجام نشده باشد، در بخش دیالیز، انجام خواهد شد.

توصیه می‌شود که واکسیناسیون‌های دیگری مانند واکسن آنفولانزا و پنومونی نیز انجام شده و درمورد آنها با پرسنل واحد دیالیز، مشورت شود.

مراقبت از پوست

مراقبت از پوست، مهم است زیرا ممکن است پوست بیمار، شکننده باشد، به راحتی آسیب ببیند و دیرتر بهبود یابد. لازم است فرد، پوست خود را با یک لوسیون یا کرم غیر‌معطر یا محصولات مخصوص کودک، به خوبی، مرطوب نگه دارد.

به دلیل افزایش خطر آسیب پوستی، به ویژه اگر بیمار، پیوند کلیه شده‌ باشد یا قصد انجام آن را داشته باشد، بهتر است از کرم‌های ضد آفتاب با  اس‌پی‌اف (SPF) بالا استفاده کند و تا حد امکان، پوست خود را از در معرض آفتاب قرار گرفتن، محافظت کند.

مراقبت از پاها

هرگونه خراش یا لکه‌ای که به سرعت بهبود نمی‌یابد باید گزارش شود. ممکن است توصیه شود که مراقبت از پاها توسط متخصص پا انجام شود.

مراقبت از دندان‌ها

لازم است فرد بیمار به‌طور منظم به دندانپزشک خود مراجعه کند و اگر نیاز به اقدامات دندانپزشکی دارد، باید این خدمات با پوشش آنتی‌بیوتیکی، انجام شود