بسیاری از افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیه به دلیل نگرانی از آسیب بیشتر به کلیهها، فعالیت بدنی خود را کاهش میدهند. در حالی که امروزه مطالعات نشان دادهاند، ورزش منظم با شدت متوسط، نه تنها برای این بیماران بیخطر است، بلکه میتواند به کنترل فشار خون، بهبود حساسیت به انسولین، کاهش التهاب، حفظ توده عضلانی و حتی کُند شدن روند پیشرفت بیماری کلیوی، کمک کند.
کاهش توده عضلانی، یکی از مشکلات شایع بیماران مبتلا به تحلیل عضلات، علاوه بر کاهش قدرت بدنی، باعث اُفت کیفیت زندگی و افزایش خطر بستری شدن میشود. به همین دلیل، انجام تمرینات مقاومتی سبک در کنار فعالیتهای هوازی مانند پیادهروی یا دوچرخه ثابت، بخش مهمی از مراقبت این بیماران، محسوب میشود.
یکی از باورهای نادرست، این است که بیماران کلیوی باید مصرف پروتئین را تا حد امکان، کاهش دهند. واقعیت این است که دریافت پروتئین باید متناسب با مرحله بیماری کلیوی تنظیم شود. مصرف بیش از حد پروتئین، ممکن است بار کلیوی را افزایش دهد، اما محدودیت بیش از اندازه نیز میتواند موجب سوءتغذیه، تحلیل عضلات و سندرم شکنندگی شود. بنابراین مقدار پروتئین باید تحت نظر متخصص تغذیه، تعیین شود و همزمان با شروع یک برنامه ورزشی، نیاز به بازبینی رژیم غذایی وجود دارد. برخی مکملهای بدنسازی حاوی مقادیر بالای پروتئین، کراتین، سدیم یا ترکیبات گیاهی ناشناخته هستند که ممکن است برای بیماران کلیوی، مناسب نباشند. همچنین بسیاری از نوشیدنیهای انرژیزا حاوی کافئین و محرکهایی هستند که میتوانند فشار خون را افزایش دهند. مصرف هرگونه مکمل باید تنها با مشورت تیم درمان، انجام شود.
در مراحل اولیه و میانی بیماری کلیوی، بسیاری از بیماران، نیاز به محدودیت شدید مایعات ندارند اما این موضوع در افراد مختلف، متفاوت است. هریک از دو حالت نوشیدن بیش از حد یا کمتر از نیاز بدن، میتواند مشکلساز باشد. بهویژه هنگام فعالیت بدنی، باید برنامه مصرف مایعات، مطابق توصیه پزشک، تنظیم شود.
ورزش باید با شدت متوسط انجام شود، بهطوری که فرد بتواند هنگام فعالیت، صحبت کند و دچار تنگی نفس شدید نشود. انجام تمرینات بسیار سنگین، بلند کردن وزنههای خیلی سنگین یا ورزش در هوای بسیار گرم، توصیه نمیشود، زیرا ممکن است موجب کمآبی بدن و نوسانات فشار خون شود. ورزش در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه با هدف حفظ عملکرد عضلات، پیشگیری از سندرم شکنندگی، کنترل عوامل خطر قلبی و عروقی و کمک به حفظ عملکرد کلیه در کنار درمانهای دارویی و تغذیهای توصیه میشود.
در بیماری مزمن کلیه، بهترین ورزش آن است که بهطور منظم انجام شود و بهترین رژیم غذایی، رژیمی است که متناسب با مرحله بیماری، از عضلات و کلیه بهطور همزمان محافظت کند.
