هر گروه سنی در شرایط بحرانی و جنگی باید مراقب سلامت روان خود باشد
کودکان
کودکان، بیشتر از همه از ناآرامی اطراف‌شان تأثیر می‌گیرند، حتی اگر کم حرف بزنند
توصیه‌ها
- برای‌شان یک برنامه روزانه ساده داشته باشید. نظم، به کودک، حس امنیت می‌دهد؛
- خبرهای جنگ را در حضور کودک، زیاد تکرار نکنید؛
- با زبان ساده و صادقانه، توضیح بدهید که «شرایط، سخت است اما ما مراقب تو هستیم»؛
- اجازه بدهید احساس‌شان را با نقاشی، بازی یا حرف زدن نشان دهند؛
- خواب، غذا و بازی را تا حد ممکن حفظ کنید؛
- اگر شب‌ها می‌ترسند، کنارشان بمانید و از جمله‌های آرام‌بخش استفاده کنید؛
- از سرزنش، تهدید و داد زدن پرهیز کنید.
نوجوانان
نوجوان‌ها ممکن است ظاهراً بی‌تفاوت یا برعکس، زودرنج و عصبی شوند.
توصیه‌ها
- احساسات‌شان را کوچک نشمارید؛
- به آنها مسئولیت‌های کوچک و واقعی بدهید تا حس مفید بودن داشته باشند؛
- با آنها درباره ترس‌ها و نگرانی‌ها، گفت‌وگوی کوتاه و محترمانه داشته باشید؛
- اگر گوشه‌گیر شدند، برای تعامل، فشار نیاورید ولی ارتباط را هم قطع نکنید.
بزرگسالان
بزرگسالان معمولاً هم‌زمان، درگیر نگرانی برای خانواده، کار، آینده و امنیت هستند.
توصیه‌ها
- خبرها را فقط در زمان‌های مشخص دنبال کنید، نه مداوم؛
- کارهای روزانه را به بخش‌های کوچک، تقسیم کنید؛
- با افراد امن و قابل‌اعتماد حرف بزنید. سکوت طولانی، اضطراب را بیشترمی‌کند؛
- اگر احساس می‌کنید دائماً در حالت آماده‌باش هستید، این را نشانه‌ی ضعف ندانید؛ این احساس، یک واکنش طبیعی به بحران است.
سالمندان
سالمندان معمولاً به تغییرات ناگهانی، بی‌خوابی، تنهایی و قطع داروها حساس‌تر هستند.
توصیه‌ها
- آنها را از اطلاعات نگران‌کننده، دور نگه دارید؛
- داروهای‌شان را منظم و کافی نگه دارید؛
- ارتباط خانوادگی و دیدار یا تماس کوتاه روزانه، خیلی مهم است؛
- اگر شنوایی یا دیدشان ضعیف است، توضیحات را آرام، واضح و کوتاه بدهید؛
- احساس بی‌فایده بودن را با سپردن کارهای کوچک از بین ببرید؛
- علائم گیجی، فراموشی شدید یا ناامیدی عمیق را جدی بگیرید.
زنان باردار و مادران، پس از زایمان
این گروه به استرس، بی‌خوابی و کمبود حمایت بسیارحساس‌اند.
توصیه‌ها
- استراحت را تا حد ممکن در اولویت بگذارند؛
- از تنهایی طولانی پرهیز کنند؛
- اگر اضطراب شدید دارند، حتماً با پزشک یا ماما در تماس باشند؛
- نگرانی‌ها را به‌صورت کوتاه و عملی، مدیریت کنند، نه با غرق شدن در خبرها؛
- اگر نوزاد دارند، کمک گرفتن در کارهای روزانه، خیلی مهم است.
توصیه‌های کاربردی به بیماران در شرایط بحرانی و جنگ
در شرایط جنگ، تقریباًً همه افراد، آسیب‌پذیرتر می‌شوند اما بعضی گروه‌ها بیشتر تحت تأثیر، قرار می‌گیرند، مخصوصاًً بیماران.
– در چنین شرایطی ممکن است بیمارستان‌ها آسیب ببینند یا دسترسی به خدمات، محدود شود. بنابراین، بخش زیادی از مراقبت به اجبار درخانه انجام می‌شود. اگر داروها منظم مصرف شوند و خانواده، آگاهی لازم را داشته باشد، می‌توان از بروز بحران، جلوگیری کرد.
– مهم‌ترین اصل، تداوم مصرف دارو است. قطع دارو یا مصرف نامنظم آن، شایع‌ترین علت عود علائم است. حتی در صورت بهبود نسبی هم نباید دارو قطع شود.
– توصیه می‌کنیم، همیشه مقداری داروی ذخیره در خانه باشد.همچنین نام داروها، مقدارمصرف و نسخه‌های قبلی باید نوشته و نگهداری شوند تا در صورت مراجعه به هر مرکز درمانی، قابل ارائه باشند.
– بی‌حوصلگی، کاهش انگیزه، تغییرات خفیف خواب، بدبینی خفیف یا کم‌حرفی معمولاً درخانه، قابل کنترل هستند و نیاز به مراجعه فوری به پزشک ندارند.
– توجه به تغییرات رفتاری، پیگیری دقیق مصرف دارو، ارتباط مستمر با پزشک و کمک به حفظ یک برنامه روزانه ثابت از مهم‌ترین اقدامات خانواده است. این مراقبت‌ها دربسیاری موارد، جای بستری شدن را می‌گیرند.
– شرایط جنگ، سخت است اما آگاهی و آمادگی خانواده‌ها می‌تواند از بسیاری از مشکلات، پیشگیری کند. توصیه می‌شود حتماًً به موارد ذکر شده، دقت داشته و در صورت نیاز از یک متخصص، کمک بگیرید.
دلایل آسیب بیشتر افراد بیمار در شرایط بحران و جنگ
- صدای انفجار، مرگ و از دست دادن عزیزان، ترس دائمی و بی‌ثباتی؛
- قطع درمان و دارو؛
- کمبود خواب، غذا، امنیت و حمایت اجتماعی؛
- آوارگی وقطع ارتباط با روال عادی زندگی؛
- افزایش حس درماندگی و نبود کنترل.
کمک‌های اولیه در جنگ
آرام کردن فرد آسیب‌دیده و ارزیابی وضعیت حیاتی
ابتدا فرد مجروح را آرام کرده و در همان حال، سطح هوشیاری، تنفس و وجود خونریزی را بررسی کنید. اگرتنفس قطع شده باشد، انجام تنفس مصنوعی یا تماس فوری با مراکز درمانی، ضروری است.
کنترل خونریزی
چنانچه زخم، خونریزی دارد از پارچه تمیز یا گاز استریل برای فشار مستقیم روی آن استفاده کنید. بالا نگه داشتن عضو آسیب‌دیده هم در کاهش خونریزی مؤثر است.
ثابت نگه‌داشتن محل شکستگی
در صورت احتمال شکستگی، اندام آسیب‌دیده را بی‌حرکت نگه دارید. می‌توانید از وسایل در دسترس، مانند چوب، روزنامه یا مقوا برای این کار، استفاده کنید. با این حال، مراقب باشید عضو آسیب‌دیده را بیش از حد جابه‌جا نکنید.
حفاظت از بدن در برابر دمای نامناسب محیط
پس از انجام کمک‌های اولیه، از اُفت یا افزایش بیش از حد دمای بدن مصدوم، جلوگیری کنید. پیچاندن بدن او با پتو، لباس اضافه یا حتی کیسه پلاستیکی، می‌تواند مانع از شوک ناشی از تغییرات دمایی شود.
اجتناب از جابه‌جا کردن افراد مشکوک به آسیب نخاعی
اگر تصور می‌کنید که ممکن است فرد، دچار آسیب نخاعی شده باشد، از جابه‌جایی او خودداری کرده و بلافاصله درخواست کمک حرفه‌ای کنید.
سخن آخر
درشرایط بحران و جنگ، حفظ آرامش درونی، بسیار مهم است. مدیریت استرس از طریق تکنیک‌های آرام‌سازی، ورزش منظم و تغذیه سالم، می‌تواند به کاهش اضطراب و بهبود کیفیت خواب کمک کند.
در بحران، هدف این نیست که «هیچ احساسی نداشته باشیم»، هدف این است که:
- احساس را بشناسیم؛
- از خودمان مراقبت کنیم؛
- ارتباط انسانی راحفظ کنیم؛
کارهای کوچک اما منظم، انجام بدهیم
