سال‌ها تصور می‌شد، بیماران مبتلا به بیماری‌های کلیوی باید فعالیت بدنی خود را محدود کنند اما امروزه مطالعات متعدد، نشان داده‌اند که ورزش منظم، اگر متناسب با شرایط بیمار انجام شود، یکی از مؤثرترین راهکارهای غیردارویی برای حفظ سلامت این بیماران است. فعالیت بدنی مناسب، نه‌تنها باعث افزایش توان جسمی و کاهش احساس خستگی می‌شود، بلکه به کنترل فشار خون، بهبود عملکرد قلب و عروق، کاهش التهاب، افزایش حساسیت به انسولین و حفظ توده عضلانی نیز کمک می‌کند.
یکی از مهم‌ترین مشکلات بیماران کلیوی، به‌ویژه در مراحل پیشرفته بیماری و بیماران تحت دیالیز، تحلیل عضلات (Sarcopenia) است. کاهش توده عضلانی، علاوه بر ضعف و کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره با افزایش خطر بستری شدن و حتی کاهش طول عمر نیز همراه است. انجام ورزش‌های مقاومتی سبک، مانند تمرین با کش‌های ورزشی، دَمبل‌های سبک یا وزن بدن، در کنار پیاده‌روی منظم، می‌تواند نقش مهمی در حفظ قدرت عضلات داشته باشد. افزایش توده عضلانی، همچنین به بهبود عملکرد متابولیک بدن و استفاده بهتر از انرژی، کمک می‌کند، هرچند ممکن است در برخی افراد به دلیل افزایش توده عضلانی، سطح کراتینین خون، اندکی تغییر کند که لزوماً به معنای بدتر شدن عملکرد کلیه نیست و باید توسط پزشک، تفسیر شود.
شدت ورزش نیز اهمیت زیادی دارد. بیماران کلیوی نباید ورزش را تا حدی ادامه دهند که دچار تنگی نفس شدید، سرگیجه یا افزایش بیش از حد ضربان قلب شوند. یک راه ساده برای ارزیابی شدت مناسب ورزش، «تست صحبت کردن» است؛ یعنی فرد، هنگام ورزش، بتواند بدون نفس‌نفس زدن با دیگران صحبت کند. در صورت بروز درد در قفسه سینه، تنگی نفس شدید، سرگیجه، ضعف ناگهانی یا تپش قلب غیرطبیعی باید ورزش را متوقف کرده و با پزشک، مشورت کرد.
نکته مهم دیگر، پرهیز از مصرف خودسرانه مکمل‌های ورزشی است. بسیاری از مکمل‌های بدنسازی، پودرهای پروتئینی، مکمل‌های حاوی کراتین، ترکیبات افزایش‌دهنده عملکرد (Pre-workout) و فرآورده‌های گیاهی تبلیغ‌شده در فضای مجازی، ممکن است حاوی مقادیر بالای پروتئین، پتاسیم، فسفر یا ترکیبات ناشناخته باشند و برای بیماران کلیوی، ایجاد خطر کنند. این محصولات، می‌توانند فشار متابولیک بر کلیه را افزایش داده یا با داروهای بیمار، تداخل ایجاد کنند. بنابراین، مصرف هر نوع مکمل باید تنها با نظر پزشک یا متخصص تغذیه، انجام شود.
به خاطر داشته باشید که هدف از ورزش در بیماران کلیوی، قهرمانی یا انجام تمرینات سنگین نیست؛ بلکه حفظ توانایی انجام فعالیت‌های روزمره، پیشگیری از تحلیل عضلات، ارتقای کیفیت زندگی و کاهش خطر عوارض قلبی و عروقی است. حتی
