ورزش منظم یکی از مؤثرترین راهکارها برای حفظ سلامت بیماران تحت همودیالیز است اما نکته‌ای که گاهی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، نقش تغذیه در کنار فعالیت بدنی است. ورزش، زمانی بیشترین فایده را خواهد داشت که بدن، مواد مغذی کافی برای حفظ و بازسازی عضلات را در اختیار داشته باشد؛ در غیر این صورت، به‌ویژه در بیماران دیالیزی، ممکن است به جای تقویت عضلات، تحلیل عضلانی، تشدید شود. بیماران دیالیزی به دلایل مختلف، ازجمله التهاب مزمن، کاهش اشتها، محدودیت‌های غذایی و از دست دادن اسیدهای آمینه در حین دیالیز، بیش از سایر افراد در معرض سوءتغذیه پروتئین-انرژی و سندرم شکنندگی (Frailty) قرار دارند. این وضعیت با کاهش قدرت عضلات، کندی راه رفتن، خستگی، کاهش فعالیت بدنی و افزایش خطر زمین خوردن و بستری شدن، همراه است. خوشبختانه مطالعات، نشان داده‌اند که ترکیب تغذیه مناسب با فعالیت بدنی منظم، یکی از بهترین راهکارها برای پیشگیری یا کند کردن روند بروز این مشکلات است.
تمرینات مقاومتی مانند راه رفتن، تمرین با کش‌های ورزشی یا وزنه‌های سبک، عضلات را برای رشد و بازسازی تحریک می‌کنند اما این فرآیند بدون دریافت کافی انرژی و پروتئین، کامل نخواهد شد. بیماران همودیالیزی معمولاً به پروتئین بیشتری نسبت به افراد سالم نیاز دارند، زیرا بخشی از اسیدهای آمینه در طی دیالیز از بدن خارج می‌شود. بنابراین مصرف منابع پروتئینی باکیفیت مانند گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی، سفیده تخم‌مرغ و درصورت تجویز، مکمل‌های تغذیه‌ای مخصوص بیماران کلیوی، اهمیت زیادی دارد. البته مقدار دقیق پروتئین باید توسط متخصص تغذیه و بر اساس شرایط هر بیمار، تعیین شود. امروزه تبلیغات فراوانی درباره پودرهای پروتئینی، کراتین، مکمل‌های افزایش‌دهنده انرژی و فرآورده‌های بدنسازی در فضای مجازی وجود دارد اما این محصولات، لزوماً برای بیماران دیالیزی مناسب نیستند. برخی از آنها حاوی مقادیر بالای پروتئین، پتاسیم، فسفر، سدیم یا ترکیبات محرک هستند که می‌توانند تعادل متابولیک بیمار را برهم بزنند. به همین دلیل، هیچ مکمل ورزشی نباید بدون نظر پزشک یا متخصص تغذیه، مصرف شود.
همچنین فعالیت بدنی، باعث افزایش تعریق می‌شود، اما این موضوع به معنای آزاد بودن در مصرف مایعات نیست. بیماران دیالیزی، همچنان باید محدودیت مایعات توصیه‌شده را رعایت کنند. در روزهای گرم، بهتر است ورزش در ساعات خنک‌تر انجام شود تا تعریق، کاهش یابد و احساس تشنگی، کمتر شود. درصورت بروز سرگیجه، افت فشار خون یا ضعف شدید، باید فعالیت، متوقف شده و وضعیت بیمار، توسط تیم درمان، ارزیابی شود.
هدف از ورزش در بیماران دیالیزی، افزایش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره و حفظ توده عضلانی است، نه انجام تمرینات سنگین. شدت فعالیت باید در حدی باشد که فرد بتواند هنگام ورزش، صحبت کند و دچار تنگی نفس شدید یا خستگی مفرط نشود. ورزش‌های بسیار سنگین، ممکن است با افزایش نیاز بدن به مایعات، افت فشار خون و خستگی شدید، همراه شوند و برای این بیماران مناسب نیستند.
