برای افراد مبتلا به دیابت، مدیریت قندخون به معنای ساعتها نظارت دقیق، تنظیم وعدههای غذایی و مصرف دارو در زمان مشخص است اما پژوهشگران چینی در آکادمی علوم طبیعی شانگهای، سامانهای زیستی (نوعی داروی زنده خوراکی) به نام «گیفت» ساختهاند که از باکتریهای پروبیوتیک مهندسی شده دارای حسگر مولکولی قند، تشکیل شده که افزایش قندخون را حس میکنند و بهطور خودکار با آزادسازی دارو، آن را به سطح طبیعی بازمیگردانند.
این پروبیوتیکها پس از بلعیدهشدن، بهطور موقت در روده، مستقر میشوند. وقتی حسگر آنها افزایش قندخون را تشخیص میدهد، ژنهای درمانی در باکتری، فعال میشوند و هورمون جیاِلپی-وان، هورمونی که ترشح انسولین را تحریک میکند و قندخون را کاهش میدهد را تولید و آزاد میکنند.
درون این باکتریها یک کلید مولکولی تعبیه شده است. وقتی قند، وارد باکتری میشود، به مولکولی تبدیل میشود که مانند یک کلید خاموش عمل میکند. این مولکول به پروتئین خاصی متصل میشود و باعث میشود که ژن تولیدکننده دارو فعال شود؛ بهاینترتیب، باکتری دقیقاً زمانی که قند بالا میرود، شروع به تولید دارو کرده و پس از بازگشت قند به سطح طبیعی، تولید را متوقف میکند
در آزمایش روی موشها، وقتی حیوانات غذای پرقند دریافت کردند، پروبیوتیک، افزایش قند را تشخیص داد و از اوجگرفتن شدید قندخون، جلوگیری کرد. این داروی زنده همچنین تعادل قندخون را در موشهای دیابتی، بازیابی کرد، مقاومت به انسولین بهطور چشمگیری کاهش و سطح کلسترول بهبود یافت. در آزمایش روی میمونهای مبتلا به دیابت طبیعی، یک دوز خوراکی از این پروبیوتیک تا سه روز، قندخون را در محدوده طبیعی نگه داشت.
یکی از چالشهای درمان دیابت با داروهای تزریقی مانند سماگلوتاید، دریافت دوز ثابت و بالای دارو است که در طولانیمدت، ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند اما سامانه هوشمند جدید، دارو را تنها زمانی آزاد میکند که قندخون بالا برود و پس از بازگشت به سطح طبیعی، تولید دارو را متوقف میکند.
پس از ۳۰ روز درمان روزانه با پروبیوتیک، موشهای دیابتی، کاهش چشمگیری در وزن و چربی بدن نشان دادند. این درمان همچنین چربیهای مضر خون را کاهش داد و اثرات محافظتی بر کبد و کلیهها داشت.
این نتایج نشان میدهند که «گیفت»، گامی امیدوارکننده به سوی درمانهای هوشمند و خودتنظیمگر است که نیازهای بدن را حس میکنند و بهطور خودکار پاسخ میدهند. چالش بعدی، تبدیل این فناوری به درمانی قابلاستفاده در مراکز درمانی و بیمارستانی است که نیازمند آزمایشهای ایمنی، بررسی پایداری و تأییدیههای نظارتی خواهد بود










