آیا خرید دستگاه دیالیز مدرن، بهترین استفاده از کمکهای خیرین حوزۀ سلامت است؟
در مرور اخبار حوزۀ سلامت به وفور، اخبار تأسیس و تجهیز مراکز دیالیز در سراسر کشور به کمک خیرین به چشم میخورد که باید به این اخلاق نیکو و خداپسندانۀ هموطنان خیّر، هزاران درود فرستاد. اما آیا تأسیس مراکز دیالیز و خرید دستگاههای دیالیز، بهترین استفاده از کمکهای خیرین در فراهم کردن شرایط بهتر درمانی برای عزیزان تحت درمان نگهدارندۀ دیالیز است؟
ضرب المثلی پارسی، وجود دارد که میگوید: «هر چهقدر پول بدهی، همانقدر آش میخوری!» اگرچه این موضوع را شخصاً در آش فروشیها و هلیم فروشیها به کرات تجربه کردهام و به صحت آن، اعتراف میکنم اما تجربۀ بشری در اقتصاد سلامت، نشان میدهد که: «هزینهکرد بیشتر در حوزۀ سلامت، لزوماً به سالم شدن بیشتر جامعه، کمک نمیکند!» یعنی برخلاف ضرب المثل ما، در حوزۀ سلامت، لزوماً همانقدر که پول بدهی، سالمتر نمیشوی!
مثال واضح این مدعا، ایالت متحده است که هزینههای بسیاری در حوزۀ سلامت میکند اما شاخصهای سلامت آن در بین کشورهای صنعتی دنیا، مطلوب نیست و حتی از بعضی کشورهای در حال توسعه نیز، عقبتر است.
در مسألۀ همودیالیز، اگرچه وجود زیرساخت، مرکز دیالیز، دستگاه دیالیز، تجهیزات مصرفی و کارکنان متخصص این حوزه، لازمۀ کار است، بدون برنامهریزی بلندمدت، جهتدهی مالی و بهینهسازی عملکرد، نتیجۀ مطلوب به دست نخواهد آمد.
ایجاد یک مرکز دیالیز جدید و زیرساختهای آن، بسیار پُرهزینه است و بهویژه اگر این مرکز در نواحی با جمعیت کم و تعداد اندکِ بیماران نیازمند به دیالیز ساخته شود، توجیهی نخواهد داشت. جایگزین ایجاد مراکز جدید، میتواند کمک به بهسازی و توسعۀ مراکز فعلی و کمک به تأمین هزینهها یا وسایل رفت و آمد بیماران به مرکز دیالیز باشد.
تهیۀ دستگاه همودیالیز، البته با توجه به کهنه بودن اکثر دستگاههای دیالیز در کشور، هزینهای قابل قبول و قابل توجیه است. البته مراکز دیالیزی که ظرفیت آنها کامل است باید در اولویت قرار بگیرند بهطوری که دستگاه دیالیز جدید، توان انجام حداقل ۳ جلسۀ دیالیز ۴ ساعته در روز را داشته باشد. البته با در نظر گرفتن شرایط فعلی کشور باید توجه داشت که خرید دستگاههای دیالیز نوسازی شدۀ دارای گارانتی بر خرید دستگاه دیالیز نو و مدرن، ارجح است.
با توجه به تسلط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بر پراکندگی مراکز دیالیز و مشکلات و کاستیهای این حوزه، این وزارتخانه، بهترین مرجعی است که میتواند با اعلام فهرستی از نیازهای مراکز دیالیز کل کشور و جهتدهی به کمکهای خیریه، تأثیر این کمکها بر رفع مشکلات دیالیز را دوچندان کند.
