دکتر زهرا یاری، عضو هیأت علمی انستیتو تحقیقات تغذیۀ کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
بیماران مبتلا به بیماریهای کلیوی، برای کاهش پیشرفت و نیز کاهش عوارض بیماری باید از رژیم غذایی خاصی پیروی کنند که گاهی با محدودیتهایی نیز همراه است. در چنین شرایطی با توجه به کاهش دریافت برخی مواد غذایی، حفظ تنوع در رژیم غذایی این افراد، مشکل میشود. لذا آگاهی از نحوۀ انتخاب صحیح مواد غذایی، گام مهمی در جهت بهبود کیفیت زندگی و کاهش عوارض بیماری است. به همین منظور، در این مقاله، هرم غذایی برای شما عزیزان معرفی میشود و در شمارههای آتی به معرفی و نحوۀ انتخاب مواد غذایی از هر گروه غذایی موجود در این هرم خواهیم پرداخت.
هرم غذایی، همانند چراغ راهنمایی است که به شما در اینکه چه غذاهایی را و هر غذایی را چهقدر بخورید، کمک میکند. با استفاده از یک هرم غذایی سالم، میتوانید تنوع غذایی خوبی داشته باشید و در عین حال از آن غذاها به اندازه، استفاده کنید. اگر بتوانید در رژیم غذایی خود به این تعادل برسید از بروز بسیاری از بیماریها جلوگیری خواهید کرد. شاید فرم و ساختار هرمهای غذایی با توجه به فاکتورهایی مانند سن، جنسیت، مکان زندگی و یا مشکلات سلامتی، متفاوت باشد، اما ماهیت گروههای غذایی جایگذاری شده در آنها یکسان است.
شرط اصلی سالم زیستن، داشتن تغذیۀ صحیح است و برای داشتن یک تغذیۀ سالم، مهم است که انواع مختلفی از مواد غذایی، مصرف شوند. تغذیۀ صحیح، یعنی رعایت دو اصل تعادل و تنوع در برنامۀ غذایی روزانه که البته رعایت دریافت کالری در کنار آن، اهمیت بسزایی دارد. تعادل به معنی مصرف مقادیر کافی از مواد مورد نیاز برای حفظ سلامت بدن است و تنوع، یعنی مصرف انواع مختلفی از مواد غذایی که در ۵ گروه غذایی، معرفی میشوند. بهترین راه اطمینان از وجود تعادل و تنوع در غذای روزانه، استفاده از هر ۵ گروه غذایی است. مواد غذایی داخل هر گروه، دارای ارزش غذایی تقریباً یکسانی هستند و میتوان از یکی بهجای دیگری استفاده کرد.
هرم غذایی، شامل پنج گروه غذایی اصلی و یک گروه متفرقه است که عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه سبزیها و میوهها، گروه شیر و لبنیات، گروه گوشت و تخممرغ، گروه حبوبات و مغزها و گروه خوراکیهای متفرقه.
هرم غذایی، نشاندهندۀ گروههای غذایی و مواد غذایی است که در هر گروه، جای میگیرند. قرار گرفتن دستهای از مواد غذایی در بالای هرم که کمترین حجم را نیز در هرم اشغال میکنند به این معنی است که افراد باید این دسته از مواد غذایی را کمتر مصرف کنند (مانند قندها و چربیها). هرچه از بالای هرم به سمت پایین، نزدیک میشویم، حجمی که گروههای غذایی به خود اختصاص میدهند، بیشتر میشود و به این معنی است که مقدار مصرف روزانۀ این دسته از مواد غذایی باید بیشتر باشد. یاری
